Chia sẻ kiến thức

Các loại ắc quy STD, AGM, GEL, EFB: Cách nhận biết trên bình

Đăng ngày - Đạt
các phân biệt các loại ắc quy và đọc thông số trên bình ắc quy STD, AGM, GEL,
10
Th9

Khi kiểm tra ắc quy bằng máy test, xác định đúng loại bình là bước quan trọng. Vì STD, AGM, GEL và EFB có cấu tạo khác nhau.

Tại Việt Nam, người dùng còn thường gọi ắc quy là “ắc quy ướt”, “ắc quy khô” hoặc “ắc quy miễn bảo dưỡng”. Các cách gọi này dễ gây nhầm lẫn nếu không hiểu đúng bản chất.

Ắc quy ướt và ắc quy khô là gì?

“Ắc quy ướt” và “ắc quy khô” là cách gọi rất phổ biến trên thị trường Việt Nam. Đây không phải là cách phân loại công nghệ duy nhất của ắc quy chì-axit.

Ắc quy ướt là gì?

Ắc quy ướt thường dùng để chỉ loại ắc quy có chất điện phân ở dạng dung dịch lỏng.

Ở các loại ắc quy truyền thống, người dùng có thể kiểm tra mức điện phân và bổ sung nước cất khi cần. Việc này phụ thuộc vào thiết kế cụ thể của bình.

Ắc quy chì-axit truyền thống sử dụng dung dịch điện phân gồm axit sulfuric và nước. Các bản cực được ngâm trong chất điện phân này.

Vì vậy, cách gọi “ắc quy nước” hoặc “ắc quy ướt” thường xuất phát từ đặc điểm này.

Ắc quy khô là gì?

“Ắc quy khô” là cách gọi phổ biến tại Việt Nam để phân biệt với loại ắc quy cần kiểm tra và bổ sung nước trong quá trình sử dụng.

Điều quan trọng là:

Ắc quy khô không có nghĩa là ắc quy không chứa axit và cũng không có nghĩa là không phải ắc quy chì-axit.

Nhiều ắc quy được gọi là “khô” vẫn thuộc nhóm ắc quy chì-axit. Điểm khác biệt nằm ở cấu tạo, khả năng giữ chất điện phân và yêu cầu bảo dưỡng.

Các ắc quy hiện đại có mức hao hụt nước rất thấp nên thường không cần bổ sung nước trong suốt vòng đời sử dụng.

Do đó, không nên hiểu:

Ắc quy khô = không có axit.

Cách hiểu đúng hơn là:

Ắc quy khô là cách gọi phổ biến cho loại bình không yêu cầu người dùng châm nước trong quá trình sử dụng theo thiết kế của nhà sản xuất.

“Ắc quy miễn bảo dưỡng” (MF) có phải là một loại ắc quy riêng?

MF là viết tắt của Maintenance Free, nghĩa là miễn bảo dưỡng.

MF chủ yếu mô tả yêu cầu bảo dưỡng của bình. Nó không phải một công nghệ riêng đứng ngang hàng với AGM, EFB hay GEL.

Vì vậy:

  • MF không đồng nghĩa với AGM.
  • MF không đồng nghĩa với GEL.
  • MF không phải tên một loại hóa học ắc quy.

Một số ắc quy AGM và EFB hiện đại cũng thuộc nhóm maintenance-free. VARTA cho biết các dòng AGM, EFB và SLI maintenance-free của hãng thường không cần kiểm tra mức axit trong quá trình sử dụng.

Đây là lý do người dùng không nên chỉ nhìn chữ MF rồi kết luận bình là AGM.

STD, EFB, AGM và GEL là gì?

Đây là các thuật ngữ liên quan đến loại hoặc công nghệ ắc quy mà người dùng có thể gặp trên máy test hoặc tài liệu kỹ thuật.

STD là gì?

STD thường được dùng trên máy test để chỉ nhóm ắc quy chì-axit tiêu chuẩn, tương ứng với loại ắc quy khởi động thông thường.

Công nghệ này còn thường được gọi là Flooded Lead-Acid hoặc ắc quy chì-axit dạng điện phân lỏng.

Cấu tạo cơ bản gồm các bản cực chì và chất điện phân dạng lỏng. Đây là công nghệ ắc quy khởi động truyền thống và vẫn được sử dụng rộng rãi.

Lưu ý: Không nên xác định một bình là STD chỉ vì trên vỏ không thấy chữ AGM, EFB hoặc GEL. Khi có thông tin từ nhà sản xuất, nên ưu tiên thông tin đó.

EFB là gì?

EFB là viết tắt của Enhanced Flooded Battery.

Có thể hiểu đơn giản đây là phiên bản cải tiến của ắc quy chì-axit dạng điện phân lỏng.

EFB được thiết kế để chịu được nhiều chu kỳ sạc và xả hơn ắc quy khởi động thông thường. Công nghệ này thường được sử dụng trên các xe có hệ thống Start-Stop ở mức cơ bản.

Trên bình, nhà sản xuất thường ghi rõ:

EFB hoặc EFB Battery.

AGM là gì?

AGM là viết tắt của Absorbent Glass Mat.

Ở ắc quy AGM, chất điện phân được giữ trong vật liệu sợi thủy tinh đặc biệt thay vì tồn tại tự do như ắc quy flooded truyền thống.

AGM có khả năng chịu chu kỳ sử dụng cao và phù hợp với những hệ thống điện yêu cầu lớn. Công nghệ này thường xuất hiện trên xe có Start-Stop nâng cao và hệ thống thu hồi năng lượng khi phanh.

Trên bình thường có chữ:

AGM hoặc AGM Battery.

GEL là gì?

GEL là cách gọi ắc quy sử dụng chất điện phân ở dạng gel.

Khác với AGM, chất điện phân trong GEL được cố định bằng cấu trúc gel. Vì vậy, GEL và AGM là hai công nghệ khác nhau.

Một số dòng GEL được sử dụng trong các ứng dụng cần khả năng chịu chu kỳ hoặc sử dụng không thường xuyên.

Trên bình thường có thể thấy:

GEL hoặc GEL Battery.

Nhìn nhanh: ắc quy ướt, khô, MF, STD, EFB, AGM và GEL khác nhau thế nào?

Thuật ngữCách hiểu đơn giảnCác loại/công nghệ ắc quy thường thuộc nhóm này
Ắc quy ướt / ắc quy nướcCách gọi phổ thông cho ắc quy có chất điện phân dạng lỏngSTD, EFB
Ắc quy khôCách gọi phổ thông cho bình không cần người dùng châm nước trong quá trình sử dụngSTD MF, EFB, AGM, GEL
Ắc quy miễn bảo dưỡng (MF)Bình được thiết kế để không cần người dùng bổ sung nước trong quá trình sử dụngSTD MF, EFB MF, AGM, một số GEL

Điểm cần nhớ là các thuật ngữ trên không cùng nằm trong một hệ thống phân loại duy nhất.

Ví dụ, “khô” mô tả cách gọi phổ biến liên quan đến bảo dưỡng. Trong khi AGM và EFB mô tả công nghệ ắc quy.

Cách nhận biết loại ắc quy trên bình

Cách chắc chắn nhất là đọc thông tin được nhà sản xuất in trên nhãn.

Tìm chữ AGM, EFB hoặc GEL

Nếu trên bình có ghi rõ:

  • AGM
  • EFB
  • GEL
  • AGM Battery
  • EFB Battery
  • GEL Battery

thì đây là dấu hiệu trực tiếp để nhận biết công nghệ của bình.

Tìm chữ MF hoặc Maintenance Free

Chữ MF cho biết bình thuộc nhóm miễn bảo dưỡng theo thiết kế của nhà sản xuất.

Tuy nhiên, không nên dùng riêng chữ MF để kết luận bình là AGM, EFB hay GEL.

Đọc model và thông tin kỹ thuật

Nếu nhãn không ghi rõ công nghệ, hãy tìm:

  • Tên thương hiệu.
  • Mã model.
  • Điện áp.
  • Dung lượng Ah.
  • CCA.
  • Ký hiệu công nghệ.
  • Tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.

Đây là cách đáng tin cậy hơn việc đoán dựa vào màu vỏ hoặc hình dáng bình.

Không thấy chữ AGM có phải là STD?

Chưa chắc.

Không nên dùng quy tắc:

“Không ghi AGM → chọn STD.”

Một số bình có thể không thể hiện đầy đủ công nghệ trên mặt nhãn. Khi không chắc chắn, nên tra model hoặc thông tin kỹ thuật của nhà sản xuất.

Vì sao phải xác định đúng loại ắc quy khi dùng máy test?

Máy kiểm tra ắc quy hay bộ sạc ắc quy cần biết loại bình để áp dụng cách đánh giá phù hợp.

Với các máy như FOXSUR FBT-200, FBT-300, hay LANCOL Micro500, người dùng kiểm tra ắc quy 12V/24V và cần xác định thông tin của bình trước khi tiến hành kiểm tra. FBT-200 hỗ trợ kiểm tra nhiều dữ liệu như điện áp, nội trở, dòng xả và tuổi thọ.
Quy trình nên hiểu đơn giản:

Xác định loại bình → đọc thông số trên nhãn → chọn loại tương ứng trên máy → tiến hành kiểm tra.

Ví dụ thực tế khi xác định loại bình

Ví dụ 1: Bình ghi AGM

Trên nhãn có:

12V – 70Ah – AGM

Có thể xác định đây là ắc quy AGM.

Khi kiểm tra, chọn chế độ AGM trên máy test nếu thiết bị có lựa chọn này.

Ví dụ 2: Bình ghi EFB

Trên nhãn có:

12V – 60Ah – EFB

Đây là ắc quy EFB.

Không nên chọn AGM chỉ vì cả hai đều thường xuất hiện trên xe Start-Stop.

Ví dụ 3: Bình ghi MF nhưng không ghi AGM

Nếu bình chỉ ghi:

12V – 60Ah – MF

chưa thể kết luận đây là AGM.

Cần xem thêm model hoặc thông tin của nhà sản xuất để xác định công nghệ.

Một số nhầm lẫn thường gặp

Ắc quy khô có phải là ắc quy không có axit?

Không. Nhiều ắc quy được gọi là “khô” vẫn là ắc quy chì-axit.

AGM và GEL có giống nhau?

Không. Cả hai đều có thiết kế khác với ắc quy ướt truyền thống, nhưng cách giữ chất điện phân khác nhau.

EFB có phải AGM?

Không. EFB là Enhanced Flooded Battery, còn AGM là Absorbent Glass Mat.

Không thấy chữ AGM thì có thể chọn STD?

Không nên kết luận ngay. Hãy kiểm tra model hoặc tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất trước.

Kết luận

“Ắc quy ướt”, “ắc quy khô” và “ắc quy miễn bảo dưỡng” là những cách gọi rất phổ biến tại Việt Nam. Tuy nhiên, chúng không thể thay thế cho việc xác định công nghệ thực tế của bình.

Khi gặp các ký hiệu STD, EFB, AGM hoặc GEL, hãy dựa vào thông tin trên nhãn và tài liệu của nhà sản xuất để xác định đúng loại.

Khi sử dụng máy test ắc quy, xác định đúng loại bình là bước đầu tiên. Sau đó cần đọc CCA và tiêu chuẩn được ghi trên bình để lựa chọn thông số kiểm tra phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Ắc quy khô là gì?

Ắc quy khô là cách gọi phổ biến tại Việt Nam cho những loại bình không yêu cầu người dùng châm nước trong quá trình sử dụng theo thiết kế. Nhiều loại vẫn là ắc quy chì-axit.

Ắc quy AGM là gì?

AGM là viết tắt của Absorbent Glass Mat. Chất điện phân được giữ trong vật liệu sợi thủy tinh đặc biệt. AGM thường được dùng cho các ứng dụng có yêu cầu cao về khả năng cung cấp và chịu chu kỳ.

Ắc quy EFB là gì?

EFB là Enhanced Flooded Battery, một dạng ắc quy chì-axit dạng flooded được cải tiến để tăng khả năng chịu chu kỳ và phù hợp với nhiều hệ thống Start-Stop.

MF trên bình ắc quy nghĩa là gì?

MF là Maintenance Free, nghĩa là miễn bảo dưỡng. Ký hiệu này không đồng nghĩa với AGM và không tự xác định công nghệ của bình.

Làm sao biết bình ắc quy là AGM, EFB, GEL hay STD?

Ưu tiên đọc trực tiếp ký hiệu công nghệ trên nhãn bình. Nếu không có, hãy tra mã model và tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất. Không nên chỉ dựa vào việc bình được gọi là “khô” hay “MF”.